Phân biệt vỉ gang và ghi lò trong hệ thống lò công nghiệp

 

Trong các hệ thống lò công nghiệp như lò hơi, lò đốt rác, lò sinh khối hay lò nung, nhiều người thường nhầm lẫn giữa vỉ gang và ghi lò. Trên thực tế, đây là hai khái niệm liên quan chặt chẽ nhưng không hoàn toàn giống nhau, mỗi loại có vai trò, kết cấu và phạm vi sử dụng riêng. Việc hiểu rõ sự khác nhau giữa vỉ gang và ghi lò sẽ giúp lựa chọn đúng vật liệu, tối ưu hiệu suất đốt và kéo dài tuổi thọ hệ thống lò.

Khái niệm vỉ gang và ghi lò

Vỉ gang là tên gọi theo vật liệu chế tạo, chỉ các tấm hoặc thanh vỉ được đúc từ gang (thường là gang xám hoặc gang chịu nhiệt).

Ghi lò là tên gọi theo chức năng và vị trí sử dụng, dùng để chỉ toàn bộ bộ phận đặt ở đáy buồng đốt, có nhiệm vụ đỡ nhiên liệu, cấp gió và thải tro xỉ.

➡️ Nói cách khác:

• Vỉ gang: nói về chất liệu

• Ghi lò: nói về công năng trong hệ thống lò

Sự khác nhau giữa vỉ gang và ghi lò

1. Khác nhau về khái niệm

Tiêu chí	Vỉ gang	Ghi lò
Bản chất	Vật liệu/chi tiết đúc	Bộ phận chức năng
Cách gọi	Theo vật liệu	Theo ứng dụng
Phạm vi	Có thể dùng cho nhiều mục đích	Chỉ dùng trong lò

Vỉ gang có thể được sử dụng để làm ghi lò, nhưng ghi lò không nhất thiết phải làm từ gang.

2. Khác nhau về vật liệu chế tạo

• Vỉ gang

  • Đúc từ gang chịu nhiệt

  • Làm việc tốt ở 800–1100°C

  • Chịu lực, chịu mài mòn cao

• Ghi lò

  • Có thể làm từ gang, thép chịu nhiệt hoặc hợp kim

  • Vật liệu được lựa chọn tùy theo nhiệt độ và loại nhiên liệu

👉 Trong thực tế công nghiệp, vỉ gang là vật liệu phổ biến nhất để chế tạo ghi lò do chi phí hợp lý và độ bền cao.

3. Khác nhau về cấu tạo

• Vỉ gang thường có dạng:

  • Thanh vỉ rời

  • Tấm vỉ đúc liền

  • Bề mặt có gân tăng cứng

• Ghi lò là tổ hợp gồm:

  • Nhiều thanh hoặc tấm vỉ (thường là vỉ gang)

  • Khung đỡ ghi

  • Hệ thống cấp gió bên dưới

Ghi lò là một hệ thống hoàn chỉnh, trong khi vỉ gang chỉ là một bộ phận cấu thành.

4. Khác nhau về chức năng

• Vỉ gang

  • Đỡ nhiên liệu

  • Chịu tải trọng và nhiệt trực tiếp

  • Tạo khe hở cho không khí đi qua

• Ghi lò

  • Đảm bảo quá trình cháy ổn định

  • Phân phối nhiên liệu đều

  • Hỗ trợ xả tro xỉ sau đốt

Vỉ gang thực hiện chức năng cơ học, còn ghi lò đảm nhiệm vai trò vận hành tổng thể của buồng đốt.

5. Khác nhau về phạm vi sử dụng

• Vỉ gang

  • Có thể thay thế từng thanh, từng tấm

  • Dễ bảo trì, sửa chữa cục bộ

• Ghi lò

  • Gắn liền với thiết kế tổng thể của lò

  • Khi thay đổi ghi lò thường phải điều chỉnh kết cấu buồng đốt

Khi nào cần quan tâm đến sự khác nhau này?

Việc phân biệt rõ vỉ gang và ghi lò đặc biệt quan trọng khi:

• Thiết kế mới hệ thống lò công nghiệp

• Thay thế hoặc nâng cấp ghi lò cũ

• Lựa chọn vật liệu chịu nhiệt phù hợp

• Tối ưu chi phí bảo trì và vận hành

Nếu chỉ cần thay thế bộ phận chịu mòn, có thể thay vỉ gang.
Nếu cần cải thiện hiệu suất cháy, cần xem xét lại toàn bộ ghi lò.

Kết luận

Vỉ gang và ghi lò tuy thường được sử dụng song song trong thực tế, nhưng không hoàn toàn giống nhau. Vỉ gang là vật liệu đúc chịu nhiệt, còn ghi lò là một bộ phận chức năng quan trọng trong hệ thống lò công nghiệp. Hiểu rõ sự khác nhau này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng giải pháp kỹ thuật, tăng hiệu quả vận hành và kéo dài tuổi thọ lò.